Cuộc chiến giữa các thế giới

Tóm tắt từng chương

Cảnh báo tiết lộ nội dung: phần này kể toàn bộ cốt truyện, kể cả kết thúc.

Tiểu thuyết gồm 27 chương ngắn chia làm hai quyển. Ở đây các chương được gom thành tám phần.

Phần 1: Sao băng trên bãi Horsell (Quyển I, Chương 1–4)

Người kể chuyện, một nhà văn sống ở Woking, nghe nhà thiên văn Ogilvy nói rằng người ta thấy những chớp sáng lạ trên sao Hỏa. Vài ngày sau, một ngôi sao băng rơi xuống bãi Horsell gần đó và hóa ra là một khoang trụ bằng kim loại. Đám đông kéo đến xem. Nắp khoang từ từ xoay mở, và một sinh vật xám to cỡ con gấu, mắt đen lớn, miệng đầy xúc tu, lê mình bò ra, rõ ràng vất vả dưới trọng lực Trái Đất. Những người xem sợ hãi lùi lại. Phần này quan trọng vì Wells khiến lần tiếp xúc đầu tiên diễn ra chậm rãi, tò mò và gần như bình thường, nhờ đó bạo lực sau đó càng giáng mạnh hơn.

Phần 2: Tia nhiệt (Quyển I, Chương 5–9)

Một nhóm nhỏ do Ogilvy dẫn đầu, mang theo cờ trắng, đi về phía hố để chào đón những vị khách. Người sao Hỏa đáp lại bằng Tia nhiệt, một chùm tia vô hình thiêu cháy người, cây cối và nhà cửa. Ogilvy nằm trong số những người chết. Người kể chuyện chạy về nhà trong khi binh lính bao vây bãi đất, tin chắc đã nhốt được lũ sinh vật. Họ đã sai: người sao Hỏa trèo ra trên những cỗ máy chiến đấu ba chân cao ngất, và các khoang trụ mới vẫn liên tục rơi xuống. Điều này quan trọng vì hành động thiện chí đầu tiên bị đáp lại bằng thảm sát, còn chính quyền vẫn chưa hiểu mối nguy.

Phần 3: Cơn bão và trận chiến bên sông Thames (Quyển I, Chương 10–12)

Sau khi đưa vợ đến nơi an toàn ở Leatherhead, người kể chuyện lái xe quay về nhà. Đêm đó một cơn bão dữ dội nổ ra, và trong các tia chớp ông thấy những cỗ máy sải bước qua vùng Surrey. Hôm sau ông đi về phía sông Thames ở Weybridge và Shepperton. Tại đó quân đội chống trả và hạ được một cỗ máy, nhưng những cỗ còn lại đáp trả bằng Tia nhiệt và những đám khói đen độc, các thị trấn bốc cháy. Người kể chuyện sống sót nhờ trốn dưới sông và dưới một chiếc thuyền. Bài học ở đây là lòng dũng cảm và pháo binh có thể làm người sao Hỏa bị thương nhưng không thể ngăn họ.

Phần 4: Vị cha phó và tin tức từ London (Quyển I, Chương 13–15)

Bên bờ sông, người kể chuyện gặp một vị cha phó, một giáo sĩ trẻ có đức tin biến thành hoảng loạn và chẳng mấy chốc trở thành gánh nặng thay vì chỗ dựa. Câu chuyện sau đó chuyển sang em trai của người kể chuyện, một sinh viên y ở London. Cậu đọc những bản tin báo mơ hồ, bình thản trong khi người sao Hỏa dùng khói đen phá vỡ tuyến phòng thủ quanh thủ đô. Wells cho thấy một đô thị hiện đại nghe tin thảm họa như thế nào: muộn màng, rời rạc, và với giọng điệu bình tĩnh hơn nhiều so với sự thật.

Phần 5: Cuộc di tản và tàu Thunder Child (Quyển I, Chương 16–17)

Người em bị cuốn vào dòng người hàng trăm nghìn dân London chạy loạn, đi bộ hoặc ngồi xe kéo. Trên đường cậu giúp hai người phụ nữ, và cả ba đến bờ biển Essex rồi lên một chiếc tàu hơi nước chật kín người tị nạn. Rồi chiến hạm bọc thép Thunder Child lao vào các cỗ máy sao Hỏa để bảo vệ các con tàu, phá hủy hai cỗ máy rồi bị Tia nhiệt hủy diệt. Chiếc tàu hơi nước lặng lẽ ra khơi. Đây là khoảnh khắc anh hùng hiếm hoi của cuốn sách, và Wells để nó ngắn ngủi, buồn bã thay vì chiến thắng vang dội.

Phần 6: Ngôi nhà đổ nát (Quyển II, Chương 1–4)

Quyển II quay lại với người kể chuyện, kẹt cùng vị cha phó trong một ngôi nhà đổ nát cạnh hố đáp của người sao Hỏa. Qua một khe hở trên tường, ông nhìn đám xâm lược lắp ráp máy móc và hút máu tươi của những người bị bắt. Ngày tháng trôi qua trong đói khát và sợ hãi. Vị cha phó mất kiểm soát, bắt đầu la hét, và người kể chuyện đánh ngã ông để giữ im lặng. Rồi một xúc tu thò vào, lôi vị cha phó đi. Wells cho thấy đức tin và lý trí có thể rạn nứt dưới áp lực, và trí tuệ lạnh lùng của người sao Hỏa nổi bật rõ rệt bên cạnh.

Phần 7: Cỏ đỏ và đồi Putney (Quyển II, Chương 5–7)

Sau khoảng mười lăm ngày, người sao Hỏa rời đi và người kể chuyện bò ra ngoài. Cảnh vật đã đổi khác: một loài cây đỏ mang từ sao Hỏa đang lan dọc sông và đồng ruộng, còn các thị trấn im lìm. Trên đồi Putney ông gặp một người lính pháo binh kể về kế hoạch lớn xây dựng một xã hội loài người ẩn dưới lòng đất và một ngày nào đó giành lại những cỗ máy. Người kể chuyện sớm nhận ra anh ta thích mơ hơn là đào, và thất vọng bỏ đi. Phần này nắm bắt cách con người trong tuyệt vọng đu đưa giữa lẽ thường thực tế và ảo tưởng.

Phần 8: London chết và phần kết (Quyển II, Chương 8–10)

Sẵn sàng buông xuôi, người kể chuyện đi bộ vào London. Các con phố trống vắng, âm thanh duy nhất là tiếng kêu của người sao Hỏa lặp đi lặp lại “ulla, ulla”. Lần theo tiếng ấy, ông thấy các cỗ máy chiến đấu đứng im và người sao Hỏa đã chết, bị giết bởi những vi khuẩn gây bệnh thông thường mà cơ thể họ chưa từng gặp. Nhân loại được cứu bởi những sinh vật nhỏ bé nhất. Ông tìm đường về nhà và đoàn tụ với vợ, người đã sống sót. Trong phần kết, ông suy ngẫm về việc biến cố này đã thay đổi cách con người suy nghĩ ra sao, và về khả năng bất an rằng một cuộc tấn công khác có thể xảy ra.

Nhân vật

Người kể chuyện

Một nhà văn giấu tên sống gần Woking, quan tâm đến khoa học và triết học. Ông bình tĩnh, tinh ý và thành thật về nỗi sợ của chính mình. Ông là đôi mắt của người đọc trong cuộc xâm lăng.

Vợ của người kể chuyện

Bà được gửi đến Leatherhead khi hiểm họa bắt đầu và vắng mặt phần lớn cuốn sách. Sự an toàn của bà là lý do thầm lặng khiến người kể chuyện cố gắng sống sót.

Ogilvy

Nhà thiên văn gần bãi Horsell, người đầu tiên kể với người kể chuyện về những chớp sáng trên sao Hỏa. Ông tiến về phía khoang trụ dưới lá cờ trắng và bị Tia nhiệt giết chết, cho thấy người sao Hỏa chẳng màng đến hòa bình.

Vị cha phó

Một giáo sĩ trẻ nói nhiều về đức tin và sự phán xét nhưng sụp đổ khi chịu áp lực. Trong ngôi nhà đổ nát, nỗi sợ của ông đặt cả hai vào nguy hiểm, và Wells dùng ông để cho thấy nỗi sợ có thể nuốt chửng niềm tin.

Người lính pháo binh

Một người lính gặp trên đồi Putney, mơ về một khu định cư ngầm của loài người. Anh ta thông minh và táo bạo trong lời nói nhưng lười biếng khi hành động, và kế hoạch của anh làm nổi bật khoảng cách giữa ý tưởng và hành động.

Em trai của người kể chuyện

Một sinh viên y ở London, câu chuyện của cậu chạy song song. Qua cậu, ta thấy cuộc chạy loạn khỏi thủ đô, việc cứu hai người phụ nữ và cuộc thoát thân bằng đường biển.

Người sao Hỏa

Những sinh vật to lớn, màu xám, nhiều xúc tu, bộ não lớn nhưng ít cảm xúc, di chuyển bằng khoang trụ và chiến đấu từ những cỗ máy ba chân cao ngất. Wells cho họ sự lạnh lùng của logic thay vì lòng thù hận, và điều đó khiến họ đáng sợ.

Viết về cuốn sách này

Hãy bắt đầu từ câu hỏi Wells liên tục đặt ra: điều gì xảy ra khi một xã hội hùng mạnh gặp một xã hội còn mạnh hơn? So sánh cách người sao Hỏa đối xử với con người và cách các đế quốc châu Âu đối xử với những dân tộc bị họ chinh phục. Chính Wells đã nêu mối liên hệ này từ sớm trong sách.

Các câu hỏi để khám phá:

• Vì sao Wells để người kể chuyện không có tên, và điều đó ảnh hưởng đến cảm xúc của bạn ra sao?
• Cảnh nào cho thấy xã hội loài người ở mặt tốt nhất, cảnh nào ở mặt tệ nhất: Thunder Child, cuộc di tản khỏi London hay ngôi nhà đổ nát?
• Người sao Hỏa thông minh nhưng không có chút nhân ái. Điều đó có đáng sợ hơn một con quái vật đơn thuần không?
• Kết thúc nói gì về vị trí của loài người trong tự nhiên?

Một số hướng triển khai cho bài luận: cuốn sách như lời cảnh báo về chủ nghĩa đế quốc, như một nghiên cứu về hoảng loạn, như khuôn mẫu ban đầu của các truyện xâm lăng, hoặc như câu chuyện để so sánh với một bộ phim thảm họa hiện đại mà bạn biết. Với mỗi luận điểm, hãy nêu một cảnh cụ thể và viết lập luận bằng lời của chính bạn.