Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản

Tóm tắt theo từng phần

Phần này đi qua toàn bộ cuốn sách theo thứ tự: một lời mở đầu ngắn và bốn phần được đánh số.

Lời mở đầu: Bóng ma ám ảnh châu Âu

Văn bản mở đầu bằng hình ảnh chủ nghĩa cộng sản như một “bóng ma” mà các thế lực cầm quyền châu Âu, từ Giáo hoàng đến Sa hoàng, đang tìm cách xua đuổi. Marx và Engels chỉ ra rằng “cộng sản” đã thành một lời mạt sát mà ai cũng ném vào đối thủ, dù chưa ai nói rõ người cộng sản thực sự muốn gì. Hai ông cho rằng đã đến lúc công khai trình bày quan điểm của mình, trong một bản tuyên ngôn gửi tới cả thế giới. Vì sao quan trọng: nó cho thấy cuốn sách là lời tuyên bố công khai của một tổ chức, Đồng minh Những người Cộng sản, chứ không phải bài luận của riêng một nhà tư tưởng.

Phần I: Giai cấp tư sản và giai cấp vô sản

Đây là phần dài nhất và là nền tảng của toàn bộ lập luận. Phần này mở đầu bằng nhận định rằng toàn bộ lịch sử cho đến nay là lịch sử đấu tranh giai cấp: người tự do và nô lệ, lãnh chúa và nông nô, thợ cả phường hội và thợ học việc. Xã hội hiện đại, theo văn bản, đã đơn giản hóa điều đó thành hai phe. Giai cấp tư sản, những người sở hữu nhà máy và tư bản, đã quét sạch các ràng buộc phong kiến, mở ra thị trường thế giới và khiến thành thị thống trị nông thôn. Nhưng họ cũng tạo ra giai cấp vô sản, những người chỉ sống bằng cách bán sức lao động. Các tác giả dự đoán khủng hoảng kinh tế sẽ lặp đi lặp lại và phong trào công nhân sẽ lớn mạnh. Vì sao quan trọng: mọi luận điểm về sau đều dựa trên cách nhìn lịch sử này.

Phần II: Những người vô sản và những người cộng sản

Ở đây các tác giả giải thích mối quan hệ giữa người cộng sản và phong trào công nhân nói chung. Họ cho rằng người cộng sản không có lợi ích nào tách rời giai cấp công nhân nói chung, nhưng nhấn mạnh những mục tiêu chung giữa các quốc gia và hướng tới tương lai của phong trào. Yêu sách trung tâm là xóa bỏ chế độ tư hữu tư sản, tức là quyền sở hữu tư liệu sản xuất cho phép một số người sống bằng lao động của người khác. Sau đó các tác giả trả lời những phản bác phổ biến về gia đình, giáo dục, dân tộc, tôn giáo và tự do. Phần này kết thúc bằng mười biện pháp dành cho các nước phát triển, trong đó có thuế thu nhập lũy tiến, giáo dục công lập miễn phí và việc nhà nước nắm tín dụng và giao thông vận tải. Vì sao quan trọng: đây là lời trình bày rõ nhất về những điều cương lĩnh này sẽ thay đổi.

Phần III: Văn献 xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa

Phần này điểm qua các trường phái xã hội chủ nghĩa đối địch và giải thích vì sao các tác giả bác bỏ chúng. Theo họ, chủ nghĩa xã hội phong kiến là lời than vãn của một tầng lớp quý tộc đang suy tàn. Chủ nghĩa xã hội tiểu tư sản muốn bảo vệ thợ thủ công và nông dân nhỏ. Chủ nghĩa xã hội “Đức” hay “chân chính” biến các tư tưởng Pháp thành triết học trừu tượng. Chủ nghĩa xã hội bảo thủ muốn sửa những tệ nạn mà không thay đổi hệ thống. Cuối cùng, các nhà tư tưởng “không tưởng phê phán” là Saint-Simon, Fourier và Owen được ghi nhận có những nhận định sắc sảo nhưng bị phê phán vì bỏ qua đấu tranh giai cấp. Vì sao quan trọng: Marx và Engels đặt quan điểm của mình là một sự phân tích lịch sử gắn với phong trào có thật, chứ không phải bản thiết kế cho một cộng đồng lý tưởng.

Phần IV: Thái độ của những người cộng sản đối với các đảng đối lập khác

Phần ngắn nhất nói rằng người cộng sản nên ủng hộ mọi phong trào chống lại trật tự xã hội và chính trị hiện hành. Văn bản nêu tên phái Hiến chương ở Anh, những người cải cách ruộng đất ở Hoa Kỳ, phái Dân chủ - Xã hội ở Pháp và những người cấp tiến ở Thụy Sĩ và Ba Lan. Ở Đức, người cộng sản phải ủng hộ giai cấp tư sản chống chế độ quân chủ mỗi khi giai cấp này hành động theo hướng cách mạng, đồng thời chuẩn bị cho cuộc đấu tranh riêng của công nhân. Văn bản khép lại bằng việc nói rằng người cộng sản không che giấu mục đích của mình, và bằng lời kêu gọi “Vô sản tất cả các nước, đoàn kết lại!” Vì sao quan trọng: nó biến phân tích thành lời kêu gọi hành động.

Nhân vật và thuật ngữ chính

Karl Marx (1818–1883)

Nhà triết học, nhà báo và nhà kinh tế học người Đức, 29 tuổi khi cuốn sách ra đời. Ông được coi là người soạn thảo chính. Sau này ông viết bộ Tư bản nhiều tập, và tư tưởng của ông được gọi là chủ nghĩa Marx.

Friedrich Engels (1820–1895)

Nhà tư tưởng xã hội người Đức, xuất thân từ một gia đình sản xuất dệt, từng nghiên cứu điều kiện làm việc trong các nhà máy ở Manchester. Ông viết một bản thảo trước đó, Những nguyên lý của chủ nghĩa cộng sản, và biên tập các ấn bản sau này, trong đó có bản dịch tiếng Anh được ông chuẩn thuận năm 1888.

Giai cấp tư sản (bourgeoisie)

Giai cấp sở hữu tư bản và tư liệu sản xuất, thuê lao động làm công để kiếm lợi nhuận. Văn bản ghi nhận những thành tựu sản xuất to lớn của họ, và cũng cho rằng họ biến mọi quan hệ giữa người với người thành một khoản trả tiền mặt.

Giai cấp vô sản (proletariat)

Giai cấp những người làm thuê không sở hữu tư liệu sản xuất và buộc phải bán sức lao động để sống. Các tác giả mô tả đây là giai cấp ngày càng đông và có tổ chức, và là giai cấp có thể chấm dứt xã hội phân chia giai cấp.

Đồng minh Những người Cộng sản

Một hội công nhân quốc tế, chủ yếu gồm người Đức lưu vong và thợ thủ công, thành lập ở London năm 1847. Đại hội lần thứ hai, họp ở London vào cuối năm 1847, đã nhờ Marx và Engels viết cương lĩnh công khai của hội.

Đấu tranh giai cấp

Xung đột giữa giai cấp thống trị và giai cấp bị trị về của cải, lao động và quyền lực. Bản Tuyên ngôn xem đây là động lực chính của thay đổi lịch sử, từ chế độ nô lệ cổ đại qua chế độ phong kiến đến chủ nghĩa tư bản công nghiệp.

Tư liệu sản xuất

Nhà máy, máy móc, đất đai và công cụ dùng để làm ra hàng hóa. Bản Tuyên ngôn nhắm vào việc một thiểu số sở hữu tư nhân những thứ này, chứ không phải đồ dùng cá nhân, và kêu gọi để chúng thuộc sở hữu chung.

Những người xã hội chủ nghĩa không tưởng

Các nhà tư tưởng thời đầu như Saint-Simon, Fourier và Owen, những người hình dung ra các cộng đồng lý tưởng trước năm 1848. Các tác giả khen sự sắc sảo của họ nhưng cho rằng họ bỏ qua đấu tranh giai cấp và hành động chính trị của chính công nhân.

Viết về cuốn sách này

Bạn không cần đồng ý hay phản đối Tuyên ngôn mới viết hay về nó. Một bài viết tốt tách bạch điều văn bản nói, điều đang diễn ra năm 1848 và điều bạn nghĩ. Hãy chọn một đoạn và phát triển từ đó.

• Phần I mô tả nhà máy và thành phố như thế nào, và ngày nay có gì khác hay giống?
• Ý tưởng cho rằng lịch sử là đấu tranh giai cấp có giải thích được một sự kiện khác mà bạn đã học không? Nó thất bại ở chỗ nào?
• Các tác giả mô tả một thị trường thế giới định hình lại mọi quốc gia. So với toàn cầu hóa hiện nay thì thế nào?
• Dự đoán nào của Tuyên ngôn đã thành hiện thực, dự đoán nào thì không, và bạn sẽ dùng bằng chứng gì để quyết định?

Hãy trích dẫn ngắn và diễn đạt phần còn lại bằng lời của bạn. Hãy xem cuốn sách mỏng này và các chính quyền về sau mang tên Marx là hai đề tài riêng biệt, và nói rõ bạn đang bàn về đề tài nào.