Hai vạn dặm dưới đáy biển

Tóm tắt từng chương

Cảnh báo tiết lộ nội dung: phần này kể toàn bộ cốt truyện, kể cả kết thúc. Tiểu thuyết gồm hai phần với 47 chương ngắn, nên bản tóm tắt dưới đây gộp chúng thành tám chặng.

1. Cuộc săn quái vật

Năm 1866, tàu thuyền khắp thế giới báo cáo về một sinh vật khổng lồ ngoài khơi, và một số tàu còn bị nó làm hư hại. Giáo sư Pierre Aronnax, nhà sinh vật học biển người Pháp đang thăm New York, được mời tham gia săn nó trên tàu khu trục Abraham Lincoln của Mỹ. Ông nhận lời và dẫn theo người hầu trung thành Conseil. Trên tàu, họ gặp Ned Land, một thợ săn cá voi người Canada nổi tiếng về tài phóng lao. Con tàu tìm kiếm suốt nhiều tháng, vòng qua Nam Mỹ rồi vào Thái Bình Dương. Ngoài khơi Nhật Bản, tàu tìm thấy sinh vật ấy và tấn công, nhưng nó đánh trả, hất Aronnax, Conseil và Ned xuống nước. Vì sao điều này quan trọng: truyện mở đầu như một cuộc săn quái vật, nên khi biết con quái vật làm bằng kim loại, toàn bộ cuốn sách rẽ sang một hướng mới.

2. Trên tàu Nautilus

Ba người sống sót leo lên một tấm lưng thép cứng và nhận ra "con quái vật" là một chiếc tàu ngầm. Bên trong, họ bị nhốt lại và bị bỏ mặc cho đến khi thuyền trưởng Nemo xuất hiện và nói chuyện với họ bằng tiếng Pháp. Ông đối xử với họ như khách, nhưng đặt ra một quy tắc: họ sẽ không bao giờ được rời đi, vì đã biết bí mật của ông. Nautilus chạy bằng điện, có một thư viện lớn và một bảo tàng các báu vật của biển, và toàn bộ thức ăn đều lấy từ đại dương. Vì sao điều này quan trọng: nó tạo ra sức căng dẫn dắt cả cuốn sách, giữa sự kỳ diệu của cỗ máy và thực tế rằng ba người đàn ông là tù nhân.

3. Đi bộ dưới đáy biển

Nautilus đi theo Kuro Siwo, dòng hải lưu ấm ngoài khơi Nhật Bản, và vượt Thái Bình Dương. Nemo mời các vị khách đi săn gần đảo Crespo, nơi họ mặc đồ lặn và đi bộ qua một khu rừng dưới nước. Sau đó, tàu ngầm đến Vanikoro, nơi nhà thám hiểm người Pháp La Pérouse bị đắm tàu vào thập niên 1780, rồi vất vả vượt eo biển Torres. Ned không ngừng tìm đường trốn thoát. Vì sao điều này quan trọng: những cảnh này cho Verne cơ hội trình bày khoa học đại dương và lịch sử có thật, trong khi người đọc dần hiểu cách Nemo suy nghĩ.

4. Ngọc trai, cá mập và một đám tang

Ở Ấn Độ Dương, nhóm ghé thăm các bãi khai thác ngọc trai gần Ceylon. Nemo cứu một người thợ lặn nghèo khỏi cá mập, và sau đó Ned phóng lao giết một con cá mập tấn công chính Nemo. Gần một hòn đảo ở Thái Bình Dương, dân bản địa tấn công Nautilus, và Nemo đẩy lùi họ bằng dòng điện. Khi một thủy thủ qua đời, người ấy được chôn trong một nghĩa địa san hô. Rồi tàu ngầm đi qua Biển Đỏ và một đường hầm bí mật dưới eo đất Suez, một chi tiết do Verne tưởng tượng ra. Vì sao điều này quan trọng: Nemo hiện lên vừa hào phóng vừa tàn nhẫn, và Aronnax không thể quyết định nên đánh giá ông thế nào.

5. Địa Trung Hải và Atlantis

Ned định trốn thoát ở Địa Trung Hải, nhưng Nautilus đi quá nhanh nên không có cơ hội nào. Aronnax chứng kiến đảo núi lửa Santorini phun trào từ bên dưới và đi qua những tàn tích mà ông được cho biết là Atlantis. Ở vịnh Vigo, thủy thủ đoàn thu vàng từ các con tàu Tây Ban Nha bị chìm. Vì sao điều này quan trọng: Nemo coi đáy đại dương là nơi chứa lịch sử và của cải mà không chính phủ nào kiểm soát.

6. Nam Cực

Nautilus hướng về phía nam và gặp bức tường băng của châu Nam Cực. Nemo đến Nam Cực vào ngày 21 tháng 3 và cắm một lá cờ ở đó, tuyên bố vùng đất này thuộc về mình. Trên đường quay về, băng khép chặt quanh tàu, không khí cạn dần, và mọi người phải đào băng, thở dè sẻn cho đến khi thủy thủ đoàn tìm được lối thoát. Vì sao điều này quan trọng: đây là hình ảnh rõ nhất của cuốn sách về sức chịu đựng của con người trước thiên nhiên, và Nemo hiện lên anh hùng nhất.

7. Những con mực khổng lồ

Sau khi đi qua Đại Tây Dương và biển Sargasso, Nautilus gặp một đàn mực khổng lồ. Thủy thủ đoàn dùng rìu chiến đấu với chúng trên boong tàu, và một thủy thủ bị lôi đi. Nemo khóc thương người ấy. Vì sao điều này quan trọng: đây là lần đầu Aronnax thấy rõ nỗi đau của vị thuyền trưởng, khiến ông không chỉ còn là một bí ẩn.

8. Tàu chiến và cuộc trốn thoát

Ở Bắc Đại Tây Dương, một tàu chiến tiến lại gần, và Nemo, đầy phẫn nộ, đánh chìm nó. Aronnax kinh hoàng và quyết định phải rời đi. Ned, Conseil và Aronnax lên chiếc xuồng nhỏ đúng lúc Nautilus bị cuốn về phía xoáy nước Maelstrom ngoài khơi Na Uy. Họ tỉnh dậy trong một túp lều của ngư dân ở quần đảo Lofoten. Aronnax không biết Nautilus có sống sót hay không. Vì sao điều này quan trọng: cái kết để Nemo không được lý giải, nên người đọc tự quyết định mình ngưỡng mộ ông đến mức nào.

Nhân vật

Pierre Aronnax. Nhà sinh vật học biển người Pháp, đồng thời là người kể chuyện. Ông yêu khoa học và không thể cưỡng lại đại dương, nên vừa là tù nhân vừa là học trò tự nguyện của Nemo.

Conseil. Người hầu điềm tĩnh, tận tụy của Aronnax, thích phân loại mọi loài vật theo tên khoa học và luôn vui vẻ trong mọi hiểm nguy.

Ned Land. Thợ săn cá voi người Canada, khỏe mạnh, thẳng tính và khao khát đất liền. Anh là nhân vật duy nhất liên tục thúc đẩy việc trốn thoát.

Thuyền trưởng Nemo. Thuyền trưởng và người chế tạo Nautilus. Uyên bác, điềm tĩnh và rất kín đáo, ông đã rời bỏ xã hội loài người vì những lý do mà ông không bao giờ giải thích trọn vẹn.

Chỉ huy Farragut. Thuyền trưởng tàu Abraham Lincoln, người dẫn đầu cuộc săn quái vật trong những chương mở đầu.

Tàu Nautilus. Chính chiếc tàu ngầm chạy điện, gần như một nhân vật: vừa là mái nhà nổi, là thư viện, là công cụ khám phá, vừa là vũ khí.

Thủy thủ đoàn của Nemo. Những người đàn ông lặng lẽ, nói một thứ tiếng mà Aronnax không nhận ra, và dường như chia sẻ mục đích của thuyền trưởng.

Viết về cuốn sách này

Khi viết bài cảm nhận hay bài phân tích, hãy bắt đầu bằng một câu hỏi thay vì liệt kê cốt truyện. Thuyền trưởng Nemo là anh hùng, kẻ phản diện, hay cả hai? Chọn hai cảnh ủng hộ quan điểm của bạn, chẳng hạn cảnh cứu người thợ lặn ngọc trai và cảnh tấn công tàu chiến, rồi giải thích mỗi cảnh cho thấy điều gì về ông. Một hướng khác là công nghệ: năm 1870, Verne đã viết về một chiếc tàu ngầm chạy bằng điện. Hãy hỏi ý tưởng nào của ông gần với thực tế sau này, và chỗ nào ông tự do sáng tạo, như đường hầm dưới Suez. Bạn cũng có thể viết về tự do: ba người đàn ông được đối xử tử tế nhưng không thể rời đi, và Ned, Conseil, Aronnax mỗi người phản ứng một cách khác nhau. Dù chọn hướng nào, hãy dùng lời của chính bạn, nêu rõ cảnh bạn đang bàn và nói cảm xúc của bạn khi đọc. Ghi chú trên trang này có thể giúp bạn lên dàn ý, nhưng lập luận phải là của bạn.