Nếp gấp thời gian (A Wrinkle in Time)

Tóm tắt từng chương

Cảnh báo tiết lộ nội dung: phần này kể toàn bộ cốt truyện, kể cả kết thúc.

Chương 1: Bà Whatsit

Một đêm giông bão ở ngôi làng vùng New England, Meg Murry không ngủ được. Em thấy mình vụng về ở trường, buồn vì tin đồn rằng người cha là nhà khoa học đã bỏ nhà đi, và lo cho mẹ. Cậu em năm tuổi Charles Wallace, dường như hiểu người khác hơn cả phần đông người lớn, dẫn Meg xuống bếp. Một vị khách lạ, bà Whatsit, quấn đủ thứ quần áo kỳ quặc, vừa lạc từ cơn bão vào. Trước khi đi, bà nhận xét rằng có một thứ gọi là tesseract, và bà Murry tái mặt vì cha của Meg từng dùng đúng từ ấy. Vì sao quan trọng: chỉ trong một cảnh nhỏ, vị khách lạ và người cha mất tích đã được nối với nhau, và bí ẩn bắt đầu.

Chương 2: Bà Who

Hôm sau, Charles Wallace dẫn Meg đến một ngôi nhà cũ trong rừng, nơi cậu nói bà Whatsit đang ở cùng hai người bạn. Calvin O'Keefe, cậu bạn cùng trường nói rằng mình cảm thấy có điều gì đó thôi thúc phải đến, nhập bọn với hai chị em. Bên trong, các em gặp bà Who, người đeo cặp kính dày và hầu như chỉ nói bằng những câu trích mượn từ nhiều thứ tiếng và nhiều tác giả. Bà lạ lùng nhưng tốt bụng. Vì sao quan trọng: ba đứa trẻ sẽ cùng lên đường đã đủ mặt, và những người phụ nữ kỳ lạ hóa ra là bạn chứ không phải mối đe dọa.

Chương 3: Bà Which

Người dẫn đường thứ ba, bà Which, gần như chỉ là một vệt sáng lung linh, và bà nói chậm rãi như thể mỗi chữ đều tốn sức. Các bà giải thích rằng bọn trẻ sẽ giúp tìm ông Murry, và một bóng đen phủ lên Trái Đất là một phần của vấn đề. Cách đi của họ là tesser: không vượt qua khoảng cách mà gấp không gian lại để hai đầu chạm nhau. Chuyến đi đầu tiên khá khó chịu, và Meg là người cảm nhận rõ nhất. Vì sao quan trọng: câu chuyện rời khỏi căn bếp để trở thành hành trình xuyên vũ trụ, và hiểm nguy bắt đầu có cảm giác thật.

Chương 4: Vật Đen

Cả nhóm hạ xuống Uriel, một thế giới núi non nơi không khí như đang ngân nga. Bà Whatsit hiện nguyên hình, một sinh vật có cánh khổng lồ, và đưa bọn trẻ lên các sườn núi. Từ trên cao, các em thấy một bóng tối lan rộng trong không gian: Vật Đen (Black Thing), thế lực của cái ác, giờ đang phủ lên Trái Đất. Các bà kể rằng những nghệ sĩ và nhà tư tưởng vĩ đại đã chống lại nó từ bao đời, và bà Whatsit từng là một ngôi sao đã hy sinh mình trong cuộc chiến ấy. Vì sao quan trọng: kẻ thù và cái giá phải trả đã được gọi tên.

Chương 5: Tesseract

Bà Whatsit giải thích tesseract bằng một hình ảnh giản dị. Một con kiến bò dọc theo tấm váy căng ra phải mất rất lâu mới sang được phía bên kia, nhưng nếu có người kẹp hai đầu vải lại, con kiến chỉ cần bước một bước. Không gian cũng có thể được gấp như thế. Charles Wallace hiểu ngay, còn Meg vẫn chưa chắc, và bọn trẻ bắt đầu nhận ra chuyến đi có những hiểm nguy thật sự. Vì sao quan trọng: một ý tưởng khó được làm sáng tỏ bằng hình ảnh đời thường, và chương này cho thấy Meg bị giằng xé giữa sự thông minh của em trai và những nghi ngờ của chính mình.

Chương 6: Bà Đồng Vui Tính (Happy Medium)

Tiếp đó, bọn trẻ đến thăm Happy Medium, một người phụ nữ vui tính sống trên một thế giới khác, có thể nhìn thấy những nơi xa xôi trong quả cầu pha lê. Trong đó, các em thấy Trái Đất bị bóng của Vật Đen bao trùm. Các bà dẫn đường nhờ bà ấy chỉ ra nơi ông Murry bị giữ, và bọn trẻ biết ông ở trên một hành tinh tối tăm tên là Camazotz. Vì sao quan trọng: đích đến và hiểm nguy giờ đều đã rõ, và không còn đường lui dễ dàng.

Chương 7: Người đàn ông mắt đỏ

Trên Camazotz, bọn trẻ đi ngang những dãy nhà giống hệt nhau. Các bé trai, bé gái tung bóng và nhảy dây cùng một nhịp hoàn hảo, và đứa trẻ nào phá nhịp sẽ bị đưa đi ngay. Bọn trẻ đến CENTRAL Central Intelligence, trung tâm điều khiển của hành tinh, nơi Người đàn ông mắt đỏ đón tiếp. Hắn điềm tĩnh, lịch thiệp, và tìm cách chiếm lấy tâm trí Charles Wallace. Vì sao quan trọng: Camazotz cho thấy một thế giới nơi mọi người bị làm cho giống nhau đáng sợ đến mức nào, và lòng kiêu hãnh của Charles Wallace khiến cậu trở thành mục tiêu dễ dàng.

Chương 8: Cột trong suốt

Sâu trong tòa nhà, bọn trẻ thấy ông Murry bị nhốt trong một cột trong suốt. Meg từng mơ về cuộc gặp này, nhưng sự thật thì khó chịu: ông gầy gò, lơ mơ và chẳng hề toàn năng. Bọn trẻ cứu được ông ra, trong khi Charles Wallace vẫn nằm dưới ảnh hưởng của hành tinh. Vì sao quan trọng: Meg nhận ra cha mình không thể một mình sửa chữa mọi chuyện, một bước đau đớn trên đường trưởng thành.

Chương 9: IT

Ở trung tâm tòa nhà, cả nhóm gặp IT, một bộ não khổng lồ không thân thể điều hành Camazotz bằng cách kiểm soát mọi tâm trí. Charles Wallace, vốn đã nằm dưới quyền lực của nó, nói bằng giọng đều đều lạnh lẽo rằng giống nhau thì dễ chịu và hạnh phúc hơn. Meg đáp rằng "giống" và "bình đẳng" hoàn toàn không phải một, nhưng sức hút của IT rất mạnh và suýt nhấn chìm em. Trong cảnh hỗn loạn, ông Murry tesser đi cùng Meg và Calvin, còn Charles Wallace bị bỏ lại. Vì sao quan trọng: đây là cuộc đụng độ rõ nhất giữa một tâm trí tự do và sự đồng nhất cưỡng ép, và nó kết thúc bằng một mất mát.

Chương 10: Độ không tuyệt đối

Trên đường thoát ra, Meg đi xuyên qua cái lạnh của Vật Đen và bị thương nặng. Ba người đáp xuống một hành tinh xám, nơi em gần như không cử động nổi. Calvin và cha em hồi phục, nhưng Meg, yếu ớt và giận dữ, trách cha đã bỏ lại Charles Wallace. Em đã mong được giải cứu, nhưng lại gặp một người cha có giới hạn. Vì sao quan trọng: cơn giận của em xuất phát từ tình yêu và sự thất vọng, và chương này cho thấy tật xấu lớn nhất cùng tình cảm sâu nhất của em cùng lúc.

Chương 11: Dì Thú

Meg tỉnh dậy trong sự chăm sóc của những sinh vật cao lớn, lông xù, mù lòa, dùng các giác quan khác thay cho thị giác. Em gọi một người trong số họ là Dì Thú (Aunt Beast), người chăm sóc em với sự kiên nhẫn dịu dàng. Chẳng bao lâu, bà Whatsit, bà Who và bà Which quay lại và nói rằng chỉ có thể cứu Charles Wallace nếu có ai đó quay lại Camazotz. Người được chọn là Meg. Vì sao quan trọng: sau nỗi sợ là sự nghỉ ngơi, rồi đến lựa chọn khó khăn biến Meg thành nhân vật chính trong câu chuyện của chính mình.

Chương 12: Kẻ ngốc và kẻ yếu

Bà Whatsit nói với Meg rằng những khuyết điểm của em sẽ giúp ích cho em, và em có một thứ mà IT không có. Meg quay lại Camazotz một mình và đối mặt với Charles Wallace đang bị IT điều khiển. Em không thể cãi thắng IT, nhưng em nhận ra mình yêu em trai, và em hướng tình yêu ấy vào cậu. IT không chịu nổi điều đó. Charles Wallace được giải thoát, và cả gia đình được đưa về Trái Đất. Vì sao quan trọng: nó cho thấy yêu thương là một lựa chọn và một sức mạnh, không chỉ là cảm xúc mềm yếu.

Nhân vật

Meg Murry

Nhân vật chính. Một cô bé bướng bỉnh, nóng tính, học hành chật vật và không thích ngoại hình của mình. Em hết lòng trung thành với gia đình, và hóa ra sự giận dữ cùng tính kiên trì của em lại là công cụ em cần nhất.

Charles Wallace Murry

Em trai năm tuổi của Meg, một thần đồng thường cảm nhận được người khác đang nghĩ gì. Sự tự tin của cậu vừa là món quà vừa là điểm yếu: nó dẫn cậu vào nguy hiểm trên Camazotz. Meg thương cậu hơn bất kỳ ai.

Calvin O'Keefe

Cậu bạn cùng trường với Meg, đến từ một gia đình đông và ồn ào, nơi cậu cảm thấy mình vô hình. Cậu tìm được sự chào đón thật sự ở nhà Murry và trở thành người bạn vững vàng của Meg trên hành trình.

Bà Murry

Mẹ của Meg, một nhà khoa học làm việc trong phòng thí nghiệm tại nhà. Bà ấm áp và điềm tĩnh, và vẫn hy vọng chồng sẽ trở về ngay cả khi hàng xóm không còn tin.

Ông Murry

Cha của Meg, một nhà vật lý có nghiên cứu bí mật về tesseract gắn liền với việc ông mất tích. Meg mong ông giải quyết được mọi thứ. Con người thật của ông thì xuất sắc và đầy yêu thương, nhưng cũng chỉ là con người với những giới hạn.

Bà Whatsit

Người trẻ nhất và ấm áp nhất trong ba người dẫn đường. Bà là một ngôi sao cũ đã hy sinh mạng sống để chống lại Vật Đen, và trên Trái Đất bà hiện ra như một bà lão lẩm cẩm quấn đống quần áo.

Bà Who

Người dẫn đường thứ hai, đeo kính dày và hầu như chỉ nói bằng những câu trích từ nhiều thứ tiếng và nhiều tác giả. Những lời mượn ấy vui tươi nhưng chứa những lời khuyên thật sự cho bọn trẻ.

Bà Which

Người dẫn đường lớn tuổi nhất và quyền năng nhất, gần như không có thân thể, nói chậm rãi và hết sức cẩn trọng. Bà đưa ra những mệnh lệnh khó nhất cho cả nhóm, và giọng nghiêm trang của bà cho thấy nhiệm vụ này hệ trọng đến mức nào.

IT và Người đàn ông mắt đỏ

IT là bộ não khổng lồ không thân thể cai trị Camazotz bằng cách ép mọi người nghĩ và hành động giống nhau. Người đàn ông mắt đỏ là giọng nói điềm tĩnh, lịch sự của nó. Cùng nhau, họ tượng trưng cho sự kiểm soát nấp sau lời hứa về an toàn.

Dì Thú

Một sinh vật cao lớn, lông xù, mù lòa trên một hành tinh xám. Dì chăm sóc Meg bằng sự kiên nhẫn và dịu dàng, cho thấy một kiểu quan tâm đi qua sự chạm và sự hiện diện lặng lẽ, thay vì bằng mắt nhìn hay lời nói.

Viết về cuốn sách này

Một bài cảm nhận sách hay thường chọn một cảnh và nói bạn đã cảm thấy gì, vì sao. Hãy bắt đầu bằng một câu hỏi bạn thật sự quan tâm, rồi trả lời bằng dẫn chứng từ câu chuyện. Dưới đây là vài câu hỏi để bạn khám phá:

• Meg coi khuyết điểm của mình là vấn đề. Cuốn sách có đồng ý không? Hãy so sánh với một đặc điểm bạn ước mình có thể thay đổi.
• Camazotz đem sự an toàn để đổi lấy sự đồng nhất. Bạn thấy áp lực phải giống nhau ở đâu, ở trường hay trên mạng, và nó phải trả giá bằng gì?
• Cuốn sách tách tình yêu khỏi sự thông minh. Bạn có đồng ý rằng đó là hai loại sức mạnh khác nhau không?
• Meg mong cha giải quyết được mọi thứ. Bạn đã bao giờ nhận ra một người lớn không thể làm được điều đó chưa? Cảm giác ấy thế nào?
• Meg ở chương cuối khác gì so với chương đầu?

Bạn có thể mở bài bằng một câu như "Cảnh khiến mình nhớ mãi là… vì…" và chỉ tóm tắt cốt truyện trong vài câu. Trải nghiệm và lời văn của chính bạn sẽ làm bài viết mạnh hơn bất kỳ dàn ý nào.